3º trimestre curso 2013/2014. Xeografía e Historia. Temporalización.

Comezo o martes 22 de abril do 2014 o 3º trimestre deste curso escolar.
Temas a desenrolar e tratar: Xeografía e Historia de España
Tema 10: Climas e ríos
Tema 11: Prehistoria e Hª Antiga de España: faremos un traballo escrito.
Tema 12: Idade Media e Moderna de España
Tema 13: Idade Contemporánea
Tema 14 e 15: Poboación e sectores económicos de España .Continente europeo e Unión Europea ( proxecto final ).

Temporalización:
Semana do (22 ao 25 de abril) e semana do (28 de abril ao 2 de maio)
-Apuntes e elaboración de mapas físicos de climas e ríos de España.Consulta no blog e na PDI.
-Crear un cuadro das características dos climas de España.
-Seguimento a través da libreta, avaliación da mesma (ata 2 puntos), comprobación do traballo realizado.
-Pasar os apuntes dos ríos e das costas a un mapa mudo.Comprobar a correcta colocación dos datos.
-Proba escrita de 5 cuestións sobre climas e vertientes hidrográficas.Será o 30 de abril.

TEMA  10 

"CLIMAS E RÍOS DE ESPAÑA"

PARTE A: CLIMAS:

Introducción.Vocabulario da unidade.
1.-Definición de clima e tempo. É o tempo atmosférico que predomina nunha zona ao longo de varios anos.

1.1.-Características do clima :

-Temperaturas (Tª media anual, Tª máxima e mínima, diurnas e nocturnas).
-Precipitacións: co pluviómetro (l/m2).
1.2.-Factores do clima:
-A latitude: distancia dun punto da Terra ao ecuador. Tres zonas climáticas: cálida, temperada, fría.
-A altitude: distancia vertical dun punto sobre o nivel do mar.
-A distancia ao mar: suaviza as temperaturas (tarda máis tempo en arrefriar e quecer ca terra)
-O relevo: nas zonas montañas chove máis (chocan as nubes coas montañas)
1.3.- Factores do clima en España:
-Ten diferentes latitudes.Zona temperada e zona cálida
-O relevo de España: ten diferenzas de altitude.
-A distancia ao mar: ten zonas de costa e interior.
A influencia destes factores provoca a existencia de varios climas en España.na maioría do territorio existe o clima mediterráneo, no norte, é oceánico, nas zonas elevadas, de montaña, e en Canarias, subtropical.

2.-Tipos de climas:Variedades. Dominios dos climas de España (localización):

-Oceánico: no norte e noroeste (mar Cantábrico e do océano Atlántico). Temperaturas suaves (mar), baixan en inverno. Precipitacións frecuentes todo o ano.


-Mediterráneo (típico, continental e seco):

*Mediterráneo Típico:na costa do mediterráneo, Estremadura, Andalucia occidental
Temperaturas suaves en inverno e altas altas no verán. Chuvias escasas sobre todo no verán e no outono só,torrencialmente. 

*Mediterráneo de interior ou continental: Na Meseta, depresión do Ebro, interior de Cataluña, noroeste de Andalucía.
Temperaturas altas no verán e baixas no inverno (ex: en Madrid).Chuvias escasas, máis frecuentes na primavera e outono.Inverno pode nevar.

*Mediterráneo Seco: sudeste da Península.Temperaturas suaves no inverno e altas no verán.Precipitacións moi escasas. (ex: Almería (os westerns, acordádevos??)

-De montaña:a partir dos 1500 mts.temperaturas frescas no verán, e moi baixas en inverno (neve).

-Subtropical.Nas illas Canarias.temperaturas suaves todo o ano, chuvias escasas (nos cumios e norte dalgunhas illas poden ser abundantes.)




PARTE B: RIOS

RÍOS DE ESPAÑA

0.-Definición. Características:

Río: son correntes continuas de auga que desembocan no mar, lago ou noutro río.

Curso: Percorrido dun río.. Leito:zona por onde discorren as augas.Divídese en partes: curso alto, medio e curso baixo.
Caudal:é a cantidade de auga que transporta o río.
-Réxime: é a variación da cantidade de auga ao longo do ano. 
-A disminución do caudal no verán chámase estiaxe.
Vertente: superficie de terreo polo cal discorren os ríos que van a desembocar ao mesmo mar.

 

Vertentes:

1.-Vertente Cantábrica: os ríos son curtos e caudalosos, de réxime regular, xa que están proximas as montañas ao mar e o  clima da zona é Oceánico (precipitacións frecuentes).
Ríos: Eo, Navia, Nalón (Asturias), Pas (Cantabria), Nervión, Bidasoa (P.Vasco)(6)


2.-Vertente Atlántica é a máis extensa.Por tanto ten diferentes características (De Galicia a Andalucía Occidental (Huelva-Sevilla-Cádiz)).
Galicia:
2.1.-Ríos galegos: curtos e caudalosos. ( Clima Oceánico ).Exs: Miño, Sil, Ulla, Tambre, Sar, Eume, Mandeo,Avia, Limia..

2.2.-Ríos da Meseta: réxime ou caudal irregular, en verán sofren estiaxe.

*Douro: (afluentes: Pisuerga, Esla, Tormes..) desemboca en Oporto (Portugal).
*Texo: é o río máis longo da Península. Nace na Sª Albarracín e desemboca en Lisboa (Portugal).Afluentes: Xarama, Guadarrama..
*Guadiana :
2.3.-Ríos de Andalucía occidental: a maioría son curtos, e de réxime irregular e sofren longas estiaxes.
*Guadalquivir (é longo),outros ríos: Xenil, Guadalete, Guadalimar, Tinto,,

3.-Vertente Mediterránea:réxime ou caudal irregular (polo clima mediterráneo)e estiaxe en verán.Inundacións ou crecidas bruscas, en outono.
Ríos: Ebro (é o máis caudaloso e longo de España). Afluentes: Segre, Cinca, Gállego, Aragón..
Ter, Llobregat (Cataluña). O Xúcar, Turia e Segura (C.Valenciana). Guadalhorce (Andalucía).

Nalgunhas zonas do clima mediterráneo y subtropical, en que as precipitacións son irregulares provocan leitos con auga intermitente chamados torrentes, corgas ou barrancos.Por exemplo nas illas e no suroeste da Península.
-Torrentes das Baleares: (Na Borges, Muro)
-Barrancos de Canarias. Taburiente (na Palma), Masca (Tenerife), La Aldea (Gran Canaria).
-Corgas na costa mediterránea: como as de Nogalte en Murcia, La Colaita en Valencia...

Tema 7 A electricidade e o magnetismo

TEMA 7 A ELECTRICIDADE E O MAGNETISMO
1.-A electricidade. Electricidade estática. Comportamento dos corpos fronte á electricidade: materiais condutores e illantes.
2.-Corrente eléctrica: circuitos eléctricos e usos da corrente eléctrica.
3.-Magnetismo: imáns e as súas características, polos magnéticos da Terra e usos do magnetismo.
4.-Electromagnetismo: electricidade, magnetismo e usos do electromagnetismo.

Vocabulario:
Carga eléctrica: cantidade de electricidade dun corpo.Protón, neutrón, electrón...
Condutor:
Illante:
Compás:
Interruptor:
Magnetita:

Temporalización (luns 11 ao venres 21 de febreiro 2014)

Introducción:
Chuvia de ideas. Lectura páxs: 84 á 87.( 12-13 febreiro).Seguridade fronte á electricidade.
Presentar ou "lanzar"  como elaborar un circuito (ideas)*
Video Cantinflas: A electricidade

Actividades: (a partir do martes 18)
-Lectura e subraiado dos textos.Palabras clave e en negrita.
-Elaborar esquema-resumo.Guión do tema.
-Esquema páx. 94 (completar)
-Debuxo dun circuito.
-Construcción, deseño dun circuito eléctrico * (só, parellas ou en equipo cooperativo).Para antes do 7 de marzo.
-Videos.
-Elaboración dalgún experimento: cargas eléctricas, electroimán, imáns,....
-Actividades da páxina 95.Oral e na libreta (2,4,6,7,9).

Ampliación:
Campo magnético terrestre (non permanece sempre igual polo movemento do seu núcleo externo (estado líquido a 4000 ºC ten Fe e Ni) onde se orixina, e varia polas fluctuacións). A magnetosfera.
Biografías Ohm, Faraday, Oersted,..: búsqueda de información.
Lámpadas de baixo consumo.
Videos e enlaces do blog.
http://www.exploradores.org.pe/electricidad.html
Consulta de outros blogs.

Sen libros:
A electricidade: http://cplosangeles.juntaextremadura.net/web/cmedio6/la_electricidad/index.htm

http://www.librosvivos.net/smtc/homeTC.asp?TemaClave=1124

http://www.juntadeandalucia.es/averroes/ieshuelin/departamentos/tecnologia/flashes/funcionamiento_v2.swf

Circuitos eléctricos: http://proyectos.cnice.mec.es/arquimedes/movie.php?usuario=2&nivel=1&movie=fp005/gm001/md005/ut001/0flash/movie.swf

O magnetismo: http://cplosangeles.juntaextremadura.net/web/cmedio6/el_magnetismo/index.htm

Caza do tesouro:  http://web.educastur.princast.es/cp/principe/caza_tesoro_electricidad_magnetismo/index.htm




4ª Semana de febreiro:Temporalización

-Resumo-esquema e dudas.
-Lectura "Aprender a aprender" e "Competencias". Polos Magnéticos da Terra (núcleo externo)
-Comezo de exposicións de proxectos ata o 7 de marzo.
-Repaso (elaboración de apuntes na libreta punto 2, 3 e 4) Martes 25.(ver máis abaixo)
-Proba escrita mércores 26: (4 preguntas curtas e 1 de desenrolo dun punto do tema).


INTRODUCCIÓN
A electricidade é unha enerxía que se encontra na materia. As partículas subatómicas do átomo están cargadas electricamente: os electróns negativamente (-), e os protóns positivamente (+). A relación destas cargas eléctricas explican a mesma estrutura do átomo:
Os electróns, que forman a codia do átomo, móvense constantemente xa que se evitan os uns aos outros, a causa do efecto de repulsión que producen as cargas dun mesmo signo. No núcleo este efecto vese contrarrestado pola acción dos neutróns (que non teñen carga) que evitan a repulsión dos protóns +, e manteñen o núcleo cohesionar.

Aínda que a gran distancia, os electróns permanecen arredor do núcleo circulando grazas á atracción que exercen sobre eles os protóns (cargas distintas atráense).
Nun átomo hai o mesmo número de electróns que de protóns; e diferéncianse polo número de partículas que os forman. Por exemplo, o ouro ten un protón e un electrón máis que o mercurio.

As propiedades de cada tipo de átomos (como se combinan, con quen...) depende do número de electróns que hai na súa codia.

7.1.- A electricidade. A electricidade estática 
A electricidade: É un tipo de enerxía que non se atopa directamente na natureza, o home ten que producila nas centrais eléctricas.
A electricidade estática é un tipo de electricidade que se produce cando nalgún corpo se acumulan cargas eléctricas.As cargas poden ser positivas ou negativas.Segundo o tipo de carga podemos clasificar os obxectos en:
-Neutros: se teñen o mesmo nº de cargas positivas e negativas.A maioría dos corpos son neutros.
-Cargados electricamente: ou ben positivos(máis carga positiva) ou negativos (si teñen máis cargas negativas)
Os corpos con cargas distinta atráense e si teñen a mesma carga repélense.

-Materiais conductores (permiten o paso das cargas eléctricas ex: metais) e
-Materiais illantes (non permiten o movemento de cargas eléctricas exs: madeira, plástico, o pelo, a goma, o vidro..)

2.- A corrente eléctrica
Consiste no movemento de cargas eléctricas por un material conductor. Por onde circulan esas cargas chámase circuito eléctrico.

2.1.-Circuitos eléctricos:
-Compoñentes básicos (xerador de corrente, elementos conductores, aparato ou receptor )
-Outros (interruptor, contador, elementos de protección ou diferenciais)

2.2.- Usos da corrente
-Luz, imaxe e son (tv, lámpadas, radio, ordenador, equipos música...)
-Calor: estufas, fornos, cociñas...
-Movemento: lavadoras, trens, máquinas....
-Comunicacións: teléfonos, radio, tv, radar...

3.-O magnetismo: 
Descuberto en Asia, a magnetita en Magnesia fai máis de 3000 anos= Propiedade de certos materiais de atraer metais como o ferro e o aceiro
3.1.-Imáns
3.2.-Características
3.3.-Os polos magnéticos da Terra: núcleo máis externo (Ni e Fe) compórtase coma un imán xigante. Detéctase cun compás (forzas de convección)
3.4.-Usos do materiais magnéticos.

4.-O electromagnetismo:
É a relación entre a corrente eléctrica e o magnetismo. A electricidade produce magnetismo.
-Electroimán:
-O magnetismo produce electricdade con xeradores electromagnéticos.
-Usos do electromagnetismo.  

Esquema resumo tema 6 A enerxía ao noso redor

Video: Como se xenera a enerxía: hidroeléctrica, solar, térmica...

Unha central hidroeléctrica. 

Documental enerxía eólica

Tipos ou formas de enerxía

Tareas Tema 5 "A nutrición"e 6 "A enerxía". II quincena de xaneiro

Semana do 16 ao 20 de xaneiro
-Finalización dos proxectos do Tema 5 "A nutrición"e exposición por equipos.
-Na libreta persoal resumo do proxecto. 8 preguntas e respostas do tema 5.
-No diario do equipo. Explicación, guía e pautas do proxecto (secretario ou coordinador). Avaliación e autoavaliación de cada un.
-Concurso por equipos "Quen sabe máis"?.
-Elaboración de 5 preguntas dos temas 3 e/ou 5 coas respostas nos cartóns entregados a cada un.
-Comezo do tema 6 "A enerxía", lectura previa do texto e chuvía de ideas.

Semana do 27 ao 31 de xaneiro. (dependendo do tempo atmosférico)
-Horto escolar: visita laboratorio e cobertizo: elaborar semilleiros cos envases de reciclaxe, poda de frutais.
Delimitación de espazos por cursos.Preparación do terreo, limpeza, abonado e cultivo hortalizas e flores. Compostaxe (explicación), reciclado (3R). Talleres. Creación de grupos para recollida de compost nos recreos e aulas (sensabilización, concienciación)
-Explicación das fontes de enerxía, das formas e transformación da enerxía e do esgotamento das fontes de enerxía. As transformacións están suxeitas a unha importante limitación (non é posible lograr unha transformación cuxo rendemento sexa do 100%; de feito, na maioría das transformacións non se supera o 25% de rendemento, o que implica que se desperdicia un 75% da enerxía.¿Que ocorre coa enerxía desperdiciada? Non desaparece, xa que é unha magnitude que se conserva en todas as transformacións, senón que se dispersa no medio ambiente, en forma de ruído, calor, luz, vibración, rozamento etc..


Tema 6 "A enerxía ao noso redor"

6.1.- A enerxía: formas de enerxía, transformación e a electricidade.
6.2.- As fontes de enerxía: renovables ou non renovables. As máis utilizadas (combustibles, a auga, o vento, o uranio e o plutonio), outras fontes de enerxía (o sol, a biomasa, rochas e augas volcánicas, ondada e mareas ).
6.3.- A producción de electricidade (centrais hidroeléctricas, térmicas, nucleares, solares, parques eólicos). O transporte da electricidade.
6.4.- Usos da enerxía: problemas da enerxía (paisaxe, sobre os seres vivos, contaminación, esgotamento). Usos adecuados da enerxía.
Poñemos en práctica os tres R (reducir, reutilizar e reciclar) (en relación co horto escolar).

Tareas:
Elaborar un resumo do tema. Na semana do 3 ao 5 de febreiro.

Proba:
Neste tema faremos unha proba desenrolo do tema (tipo resumo) e tres preguntas curtas, na semana do 5 ao 7 de febreiro. Xa explicarei en que consiste.

Tema 5 O sistema circulatorio

Breve descripción de como funciona o corazón, o  sistema circulatorio, partes, movementos, válvulas....

Videos Tema 4 A reprodución humana

Video sobre a fecundación e o nacemento en debuxos animados:

Video moi interesante para ver sobre o interior do corpo humano, o seu funcionamneto, a reprodución, o embarazo, o parto ....de máis de una hora e media de duración. Imaxes reales que poden non ser "agradables" para algúns polo seu realismo.

Video sobre embarazos múltiples: explican como sucede.Interesante tamén!!.Xemelgos, trillizos e cuatrillizos.

Tema 4 A reprodución humana. Video e tareas.

Video sobre os aparatos reproductores masculino e feminino e a reprodución humana.Adaptado a nenos de ed.primaria.

1.-Tarea: Ver video na aula.
Elaborar unha sintesis-resume sobre o video.

2.-Proba escrita sobre o Tema 4 A reprodución será o xoves 5 de decembro 2013.